سازمان تأمین اجتماعی با ابلاغ دستورالعمل اجرایی پذیرش هوشمند و غیرحضوری اوراق گواهی اعتبار مولد (گام)، امکان استفاده از این اوراق برای تسویه بخشی از بدهی‌های قطعی کارفرمایان را فراهم کرد. بر اساس این دستورالعمل، فرآیند درخواست، بررسی و تسویه بدهی از طریق سامانه‌های سازمان و به‌صورت غیرحضوری انجام می‌شود.

سازمان تأمین اجتماعی در دستورالعملی با موضوع «آیین‌نامه اجرایی پذیرش هوشمند و غیرحضوری اوراق گواهی اعتبار مولد (گام) در سازمان تأمین اجتماعی»، نحوه استفاده از این اوراق برای تسویه بدهی کارفرمایان را تشریح کرد.

این دستورالعمل با هدف تسهیل، تسریع و شفاف‌سازی فرآیند وصول مطالبات سازمان از طریق پذیرش اوراق گام و با تأکید بر حفظ کامل فرآیند غیرحضوری و برخط تا مرحله صدور و انتقال اوراق، به واحدهای سازمان ابلاغ شده است.

اوراق گام چگونه برای تسویه بدهی استفاده می‌شود؟

بر اساس این دستورالعمل، «اوراق گواهی اعتبار مولد» اوراقی است که نشان‌دهنده بدهی قطعی متعهد به متقاضی بوده و بر مبنای عقد ضمان و با عاملیت و ضمانت بانک‌های عامل و طبق ضوابط بانک مرکزی صادر می‌شود.

در این فرآیند، «بدهکار مستقیم» شخص حقیقی یا حقوقی دارای تعهد پرداخت‌نشده به سازمان است که اوراق گام را مطابق ضوابط برای تسویه بخشی از تعهدات خود به سازمان ارائه می‌کند.
همچنین «متقاضی دوم و بعدازآن» شخص حقیقی یا حقوقی است که اوراق گام را در زنجیره تولید و حلقه‌های بعدی دریافت کرده و برای تسویه بدهی خود به سازمان ارائه می‌دهد.

بر این اساس، سازمان تأمین اجتماعی پذیرش اوراق گام را در چارچوب مقررات مربوط به تسویه تعهدات پرداخت‌نشده بدهکار انجام خواهد داد.

شرط مهم؛ سررسید حداکثر 6 ماهه

یکی از شروط اصلی پذیرش اوراق گام، داشتن حداکثر سررسید شش‌ماهه است.
مطابق دستورالعمل، اوراق گام باید در چارچوب قوانین و مقررات مربوط به تاریخ سررسید و مهلت‌های مقرر برای پذیرش در سال مالی مربوطه، قابل‌پذیرش باشد.

البته پذیرش این اوراق مشمول محدودیت‌هایی نیز شده است.
اوراق گام صرفاً برای بدهی‌های قطعی سازمان در سامانه متمرکز سازمان قابل‌پذیرش است و مواردی ازجمله پرداخت اقساط جاری و سررسید نشده تعهدات، تسویه بدهی‌های تقسیط‌ شده‌ای که اقساط آنها به‌طور منظم در حال وصول است و پرداخت بدهی‌هایی که از تاریخ قطعیت آنها یک سال سپری نشده باشد، در این فرآیند قرار نمی‌گیرند.

تمام مراحل به‌صورت غیرحضوری انجام می‌شود

یکی از محورهای اصلی دستورالعمل، غیرحضوری و هوشمند بودن فرآیند پذیرش اوراق گام است.
بر اساس آن، کلیه مراحل پذیرش از طریق «سرویس تقاضای اوراق گام» و با همکاری بانک‌های عامل به‌صورت کاملاً الکترونیکی توسط بدهکار مستقیم سازمان انجام می‌شود.

در مرحله نخست، بدهکار پس از احراز هویت در سامانه ES، از بخش «کارفرمایان - مدیریت بدهی» گزینه «پرداخت غیرحضوری بدهی اعلام‌شده با اوراق گام» را انتخاب می‌کند.
سامانه پس از بررسی شرایط، بدهی‌های واجد شرایط را نمایش می‌دهد و بدهکار می‌تواند مبلغ موردنظر خود را انتخاب و درخواست را ثبت کند.

پس از ثبت درخواست، سامانه «کد رهگیری» و «تأییدیه دیجیتال» صادر می‌کند.

در مرحله بعد، اطلاعات درخواست، ازجمله مشخصات اوراق و مبلغ موردنظر، با رعایت قوانین و مقررات مربوط به بانک عامل ارسال می‌شود.
در این مرحله، مبلغ اوراق باید با سررسید حداکثر 6 ماهه باشد و بدهکار امکان انتخاب بانک عامل را خواهد داشت.

بانک عامل، وضعیت اوراق را بررسی می‌کند

پس از ارسال اطلاعات، بانک عامل امکان انتقال اوراق را بر اساس ضوابط کنترل و مدیریت اوراق گام بررسی می‌کند.
چنانچه شرایط لازم احراز شود، ازجمله فعال بودن اوراق و انتقال نیافتن آن به بازار سرمایه، بانک عامل نسبت به انتقال اوراق به نام سازمان تأمین اجتماعی اقدام کرده و مراتب انتقال را از طریق سامانه مربوطه به سازمان و شخص بدهکار اعلام می‌کند.

در مرحله تسویه نیز سرویس مربوط به تسویه بدهی بلافاصله پس از انجام فرآیند و دریافت پیام تأیید، بانک عامل مبلغ را به‌حساب سازمان یا دارنده اوراق گام واریز می‌کند.

انعکاس پذیرش اوراق در حساب‌های سازمان

دستورالعمل تأکید دارد که اوراق گام پذیرفته‌شده در چارچوب فرآیندهای وصول و تسویه مطالبات سازمان منظور شده و نحوه شناسایی و انعکاس آثار مالی آن در حساب‌های سازمان مطابق ضوابط مالی و حسابداری سازمان انجام خواهد شد.

همچنین اوراق پذیرفته‌شده به‌عنوان عملکرد بودجه ابلاغی واحد مربوطه لحاظ می‌شود.

تکلیف واحدهای سازمان برای اجرای دستورالعمل

در بخش دیگری از دستورالعمل، مسئولیت واحدهای مختلف سازمان مشخص شده است.
ادارات کل امور مالی و وصول حق بیمه موظف شده‌اند زمینه پذیرش اوراق گام را به‌صورت کاملاً غیرحضوری و مکانیزه فراهم کنند.
این ادارات همچنین باید بر اجرای کامل فرآیندهای در نظر گرفته‌شده در سامانه ES و سایر سامانه‌های مرتبط با مفاد آیین‌نامه نظارت داشته باشند.

بر اساس این دستورالعمل، ادارات مربوطه باید هر سه ماه یک‌بار گزارش‌های وصول، نحوه استفاده از اوراق گام و آثار مالی آن را به معاونت‌های ذی‌ربط ارائه کنند.

مرکز فناوری اطلاعات، آمار و محاسبات نیز موظف است حداکثر ظرف ۱۰ روز از تاریخ ابلاغ دستورالعمل، زیرساخت‌های فنی سرویس را با رعایت الزامات امنیتی و یکپارچگی با سامانه‌های سازمان و بانکی فراهم و عملیاتی کند.

از سوی دیگر، اداره کل روابط عمومی موظف شده است با همراهی و همکاری ادارات کل استانی، ابزارها و بسترهای ارتباطی لازم را برای اطلاع‌رسانی و آموزش کارفرمایان فراهم کند و درباره تبیین مفاد و مزایای این سازوکار، پاسخگویی مؤثر به استفاده‌کنندگان و ایجاد وحدت رویه در اجرای دستورالعمل اقدام کند.

درنهایت، مسئول اجرای این دستورالعمل، معاونت‌های بیمه‌ای، برنامه‌ریزی، مالی و پشتیبانی، مرکز فناوری اطلاعات، آمار و محاسبات و ادارات کل وصول حق بیمه و امور مالی و روابط عمومی در ستاد و مدیران کل، معاونین، کارشناسان ارشد وصول حق بیمه و اجرائیات در ادارات کل استان‌ها، روسا و مسئولان واحدهای ذی‌ربط اجرایی معرفی شده‌اند.

دستورالعمل جدید، عملاً یک مسیر الکترونیکی برای استفاده از اوراق گام در تسویه بدهی‌های قطعی واجد شرایط کارفرمایان به سازمان تأمین اجتماعی ایجاد می‌کند؛ مسیری که از ثبت درخواست و انتخاب بدهی در سامانه سازمان آغاز می‌شود، با بررسی و انتقال اوراق از سوی بانک عامل ادامه پیدا می‌کند و درنهایت با تأیید انتقال و تسویه بدهی به پایان می‌رسد.
هدف اعلام‌شده در این دستورالعمل، تسهیل وصول مطالبات سازمان در عین حفظ فرآیند کاملاً غیرحضوری، شفاف و قابل رهگیری است.

فایل ها

---

https://gccim.com/blog/2228